Aanpassing Kerkorde

De deputaten herziening Kerkorde (D-KO) hebben het concept voor een nieuwe kerkorde gereed. Deputaten kregen de opdracht tot algehele herziening van de generale synode Zwolle-Zuid 2008. Na voorbereidingen door de eerdere deputaten kerkrecht en kerkorde (DKK) voor vorige synoden ligt er nu een complete concept-kerkorde met een bijbehorende memorie van toelichting.

Rechtspositie predikant grondig geherformuleerd
Door de jaren heen is op steeds meer punten gebleken dat de bestaande KO niet meer voldoet aan de eisen, die er in de kerkrechtelijke praktijk aan worden gesteld. Er is steeds meer ‘exegese’ nodig om te verstaan wat men leest. En meermalen staat het er gewoon niet! Daarom zijn bijvoorbeeld in de concept-KO de bepalingen over de rechtspositie van de predikant grondig geherformuleerd. Zaken als nonactiefstelling, losmaking, de levenstaak van de predikant, bijzondere taakvelden, e.d. zijn opnieuw of voor het eerst verwoord. Ook is er nu een afzonderlijk hoofdstuk waarin alle bepalingen over de besluiten van de kerkelijke vergaderingen en de rechtsmiddelen (bezwaar, beroep, appel, e.d.) daartegen in structuur zijn gebracht. Helderheid is niet alleen nodig in de kerken zelf, maar ook naar buiten toe: bij onverhoopte geschillen moet het kerkelijk recht te vinden zijn en eenduidig zijn.

Globaal drie lijnen in herziening
- het gaat nog steeds om een echte gereformeerde kerkorde, waarin de principes van de oude DKO volop aanwezig zijn;
- er is sprake van allerlei noodzakelijke aanpassingen, soms van meer technische aard, om te voldoen aan de huidige eisen van het kerkrecht;
- er is vorm gegeven aan vernieuwing in relatie tot de ontwikkelingen die zich in de kerken voordoen.

Vasthouden aan kerkverband
Voorbeelden van het eerste zijn o.a. de uitgebreide aandacht voor de ambten en de handhaving van de presbyteriaal-synodale kerkstructuur, d.w.z. dat sprake is van zelfstandige plaatselijke kerken die samenleven in een kerkverband en krachtens onderlinge afspraak een aantal zaken gemeenschappelijk doen. De concept-KO gaat uit van twee kerkdiensten op de zondag. Ook het nieuwe hoofdstuk over de kerkelijke tucht staat in de bestaande lijn van de tuchtoefening als kerkelijke discipline met een geestelijk karakter.

Hoofdstuk over leven van de gemeente
Ook is sprake van duidelijke moderniseringen, zoals een afzonderlijk hoofdstuk over het leven van de gemeente, waaronder bepalingen over de onderlinge gemeenschap en de missionaire roeping, maar ook over bijzondere kerkdiensten. De kerkelijk werker krijgt een plaats in de KO, de preekbevoegdheid komt aan de orde, naast huwelijk is er nu ook een bepaling over echtscheiding, etc.

‘Werkorde’
De concept-kerkorde heet nu nog ‘werkorde’. Er volgt een uitgebreide consultatieronde, waarin de kerken officieel kunnen reageren op de aangeboden teksten. De werkorde is voorzien van een memorie van toelichting, die achtergrondcommentaar en nadere informatie biedt bij de artikelen. Verder is een zogenaamde transponeringstabel toegevoegd, die de vergelijking tussen nieuw en oud vergemakkelijkt.

Laatste herziening 1978
De laatste grotere herziening van de kerkorde dateert van de generale synode van Groningen-Zuid 1978. Het betrof toen in hoofdzaak een taalkundige modernisering van de oude Dordtse kerkenordening (DKO). Indeling en structuur werden zo veel mogelijk ongewijzigd gelaten. De concept-kerkorde die nu aangeboden wordt, gaat een stuk verder.

Verdere route
Op korte termijn maken deputaten de verdere route voor de behandeling en bespreking bekend. De deputaten herziening KO bestaan uit prof S. Griffioen, ds. K. Harmannij, mr. P.T. Pel en prof. M. te Velde. Contactpersoon is mr. P.T. Pel te Hattem (ptpel@solcon.nl).