Menu

De Gereformeerde Kerken vrijgemaakt dragen deze naam, omdat het kerkverband ontstaan is uit de zogeheten Vrijmaking van 1944 en volgende jaren.

Jaren dertig
Om er iets meer van te begrijpen, moeten we terugdenken aan de Gereformeerde Kerken vóór de oorlog. In de jaren dertig van de vorige eeuw kwam in deze kerken een beweging op gang, die over leer en leven opnieuw wilde nadenken vanuit de bijbel. Er werden kritische vragen gesteld bij de visie op doop en verbond in de Gereformeerde Kerken.

Meningsverschillen
Binnen de Gereformeerde Kerken ontstond verzet tegen deze beweging. Vanaf 1936 werd op landelijk niveau onderzoek gedaan naar de leer- of meningsverschillen binnen de kerken. Uiteindelijk deed in 1942 de generale synode (landelijke vergadering) op een aantal punten inhoudelijke uitspraken.

Gevolgen
De uitspraken van de generale synode werden dwingend opgelegd. Disciplinaire maatregelen volgden. In 1944 werd Prof. dr. K. Schilder geschorst en afgezet en de emeritus-hoogleraar dr. S. Greijdanus geschorst. Zij werden beschuldigd van openbare scheurmaking (art. 80 K.O.), vanwege hun verzet tegen de niet-schriftuurlijke leeruitspraken van de generale synode in 1942. Ook verzetten zij zich tegen de dwang vanuit de generale synode deze uitspraken aan de kerken op te leggen. De bezwaarde kerkleden, die zich niet konden vinden in de leeruitspraken en handelswijze van de generale synode, zijn uit de Gereformeerde Kerken getreden. Zij organiseerden eigen samenkomsten.

Opnieuw beginnen
Dat gebeurde in eerste instantie publiek in een vergadering in Den Haag in augustus 1944. Later volgden over het hele land groepen kerkleden en kerken. De Gereformeerde Kerken vrijgemaakt waren ontstaan en vormden een gereformeerde zuil, met eigen scholen, sociaal-maatschappelijke en politieke organisaties.

Naam
De Gereformeerde Kerken gingen verder onder hun eigen naam. Voor de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt is uiteindelijk de toevoeging vrijgemaakt gangbaar geworden om misverstanden te voorkomen.