Menu

Als kerken de wereld omarmen

Vorig jaar was ik mee op inspiratiereis naar Oeganda om te zien hoe kerk en gemeenschap zich inzetten voor het aanpakken van lokale problemen. In Nederland kennen we die aanpak onder de naam Umoja. We bezochten de Pentacostal Assemblies of God (PAG) om te leren hoe zij dat hebben vormgegeven. Weer terug in Nederland is het de uitdaging om de opgedane lessen te vertalen naar onze situatie. Dat is een zoektocht. Want één ding is duidelijk: de christelijke gemeenschap is op haar krachtigst als zij de wereld omarmt.
Het unieke van de christelijke gemeenschap is dat het initiatief niet van ons, maar van God komt. Hij ziet naar ons om, roept ons en vormt ons tot een nieuwe gemeenschap. Deze gemeenschap heeft drie doelen:

Omgang met de levende God, zowel persoonlijk als gezamenlijk via onze samenkomsten. We leven tot eer van zijn grootheid (Ef. 1:12).
Gemeenschap met elkaar, waarbij we naar elkaar omzien, elkaar dienen en samen groeien in geloof, hoop en liefde.
Dienst aan de samenleving in woord en daad, dit is gericht op de hele mens.
Deze drie dimensies samen horen tot de kern van ons kerk-zijn. Wat zie je hiervan terug in jouw gemeente?

Umoja
Umoja biedt kerken handvatten om zich te verbinden aan het dagelijks leven van mensen in de buurt. Umoja is een initiatief van Tear en stichting Present. Via het Platform Diaconale Samenwerking zijn GKv, NGK en CGK aangesloten bij Umoja Nederland. Kijk voor meer informatie op www.umojanederland.nl.

Sterke visie op kerk en samenleving
De PAG in Oeganda werkt vanuit een sterke visie op kerk en samenleving. De lokale kerken worden gestimuleerd na te denken over de vraag: wat voor kerk willen we zijn en wat voor samenleving zien we voor ons? Zo ontstaat visie, hoop en verlangen en rijst vervolgens de vraag: hoe komen we daar dan?

Een belangrijke les die ik in Oeganda opnieuw heb geleerd, is dat we mensen uit één stuk zijn: geestelijk, sociaal, emotioneel, materieel en fysiek. De dienst aan de samenleving raakt het leven van elke dag. Het valt me op dat dit voor Afrikanen een heel natuurlijk principe is. Van de kerk in Oeganda kunnen we leren om meer integraal te zijn in ons denken en dienen.

Met Umoja doorlopen lokale kerken een aantal stappen waarbij ze inventariseren wat de gemeenschap nodig heeft en wat er al aanwezig is om dat realiseren. Van de mensen die Umoja aan den lijve ervaren horen we wat Umoja tot stand brengt. Het verandert de houding van de kerk. Christenen gaan beseffen dat zij zout en licht mogen zijn in hun eigen gemeenschap en worden actief.

Krachtige getuigenissen
Een andere les is hoe de drie dimensies op elkaar ingrijpen. Dat zie je bijvoorbeeld als je gemeenteleden in Oeganda vraagt naar wat Umoja gedaan heeft met hun persoonlijke relatie met God. Nadat ze kort hebben nagedacht, zeggen ze allemaal iets in de trant van: “Door de Bijbelstudies ging ik de nood om mij heen zien en voelde ik me geroepen om daar iets in te betekenen”. Liefde voor God uit zich in liefde voor anderen.

In Oeganda hoorde ik mensen uit een gemeenschap over de lokale kerk zeggen: “Eerst kwamen deze christenen dansen, zingen en klappen, maar nu houden ze van ons”. Het zijn krachtige getuigenissen van hoe het evangelie horizontaal uitwerkt. Als je het hart van God proeft, kun je niet voorbijgaan aan de nood van je medemens.

Ik ben omdat wij zijn
Afrika is het continent van gemeenschap, van ubuntu, het ´ik ben omdat wij zijn´. Bisschop Tutu verwoordt dit als volgt: ‘Iemand met ubuntu staat open voor en is toegankelijk voor anderen, voelt zich niet bedreigd door het kunnen van anderen omdat hij of zij genoeg zelfvertrouwen put uit de wetenschap dat hij of zij onderdeel is van een groter geheel. Iemand met ubuntu krimpt ineen wanneer anderen worden vernederd of wanneer anderen worden gemarteld of onderdrukt’. Het is alsof hij een christen beschrijft.

Die waarde van het individu werd ook krachtig neergezet door bisschop Zac: “Elk mens is gemaakt naar het beeld van God en is daarom waardevol. Zo moeten we dan ook met elkaar omgaan. Ook wanneer mensen heel anders zijn en denken dan wij. Het is veel gemakkelijker om een keer barmhartigheid te tonen, dan om rechtvaardigheid na te streven. Want onrecht gaat over systemen die mensen neerdrukken en mensen hun waardigheid ontnemen. Het vraagt een structurele inzet voor de waardigheid van de ander.”

Diaken als componist van de gemeenschap
Er zit kracht in een liefdevolle gemeenschap. Zo’n gemeenschap is een gave van God. Tegelijkertijd is het een opgave en een roeping, waar we bewust aan moeten werken. Dat is nog een hele uitdaging in een samenleving waar we gewend zijn onszelf vooral als individu te zien. Het is daarom maar goed dat we in onze kerken diakenen hebben!

Zie hier het einddoel van al het diaconale werk: een liefdevolle en uitreikende gemeenschap. Die liefdevolle gemeenschap breekt zich een weg naar buiten om de wereld te omarmen, vanuit het besef dat elk mens waardevol is. Dat vraagt om een integrale invulling van missionair kerk-zijn. Mooi om als diakenen daar de gemeente in mee te nemen!

Wat herken je hiervan in jouw gemeente?

Dit artikel is overgenomen uit een nieuwsupdate van het Diaconaalsteunpunt. Ook op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief. Het origineel artikel (met foto’s) staat op www.diaconaalsteunpunt.nl.