Menu

Leiden is ánders regeren

DRF133805_3 nummer 10.inddJe hoort verontruste kerkleden wel eens zeggen: er wordt tegenwoordig in de kerk geen leiding meer gegeven. Achter die opmerking zit zorg en onzekerheid over ontwikkelingen in de kerken. De Reformatie wordt soms ook gebrek aan leiderschap verweten en heeft daarom een themanummer gewijd aan christelijk leiderschap. Wat is dat eigenlijk en wat betekent de verschuiving van normatief naar dienstbaar leiderschap voor leiden en geleid worden in de kerk? Een eerste thema-artikel is van de hand van Jan-Willem Grievink, ervaren leidinggevende, directeur van ConCeption BV en auteur van Hand- en hartsboek christelijk leiderschap. Een christelijke timmerman maakt geen betere deuren dan zijn niet-christelijke collega, schrijft Grievink, maar christelijk leiderschap bestaat wél. Hij legt in zijn bijdrage uit wat hij daar wel en niet onder verstaat en beschrijft valkuilen voor leiders in de kerk.

 

Jan Westert gaat dieper in op de vraag: wordt er tegenwoordig inderdaad geen leiding meer gegeven, of is de vorm waarin dat gebeurt misschien veranderd? Hij is overtuigd van dat laatste, en stelt bovendien dat die huidige vorm beter past bij de tijd waarin we leven. Voorgangers en kerkenraden ontleenden hun gezag voorheen vooral aan het normatieve ambt: zij hadden het van hogerhand ontvangen. Het normatieve regeermodel kon vooral bloeien in een afgebakende collectieve gemeenschap met nadruk op autoriteit, volgen en aanvaarden. Dat model heeft het zwaar in een kerkelijke omgeving waar grenzen heel anders functioneren. Waar vroeger de emoties bij een kerkelijke koerswijziging hoog konden oplopen, kiezen mensen nu hun eigen weg. Wie zich nu in de kerk niet meer thuis voelt, kiest voor een gemeente die wel inspireert en aansluit bij het christelijke levensgevoel. Dat vraagt om een andere stijl van leidinggeven.

Westert noemt dat dienend leiderschap en beschrijft vervolgens wat hij daaronder verstaat. In navolging van Christus ontleent de dienende leider zijn gezag aan zijn identiteit die Christus weerspiegelt. Hij is dienstbaar, kan goed luisteren, heeft inlevingsvermogen en is een hersteller. Hij is opmerkzaam, kan abstract en conceptueel denken en is een begeleider. Hij is transparant, heeft toewijding om mensen te laten groeien en bouwt gemeenschapszin op.

Westert eindigt zijn artikel met deze alinea: ‘Wie meent dat er geen leiding meer wordt gegeven, bedoelt eigenlijk dat het kerkelijke spoorboekje niet meer functioneert: het eenzijdige leiderschap waarbij alles vastligt en van minuut tot minuut geregeld is. Dat was een prettig model, want ogenschijnlijk biedt het veel zekerheid. Maar het bezielt en inspireert niet, en voldoet daarom niet meer in een tijd waarin het accent verschoven is van instituut naar gemeenschap, een gemeenschap van mensen die dienstbaar is aan haar doel: mensen bij Christus brengen.’

 

Het artikel van Jan Westert is in zijn geheel te lezen op de website van De Reformatie: www.dereformatie.nl. De Reformatie is ook te volgen via Twitter (#dereformatie) en Facebook (www.facebook.com/dereformatie). Laat een bericht achter of reageer op de stelling: Anders leidinggeven wordt verward met een gebrek aan leidinggeven.

Over de auteur